DetailController

Thủy sản

Một số giải pháp bảo vệ, tái tạo và phát triển nguồn lợi thủy sản

14/11/2023 16:30
Nguồn lợi thủy sản là tài nguyên vô cùng, quý giá có khả năng tái tạo, có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển kinh tế và đời sống của Nhân dân. Nó không chỉ là nguồn thực phẩm phong phú, đa dạng phục vụ đời sống hàng ngày mà còn tạo ra thu nhập và việc làm cho người dân. Tái tạo, bảo vệ nguồn lợi thủy sản là nghĩa vụ, trách nhiệm và cũng là quyền lợi của mọi người dân hiện nay cũng như thế hệ mai sau.
Vận động, nâng cao nhận thức cho nhân dân phát triển sinh kế bền vững gắn với bảo vệ nguồn lợi thủy sản và môi trường sống của các loại thủy sản

Tỉnh Hòa Bình có mạng lưới sông, suối tương đối nhiều và phân bố khá đều trên các huyện/thành phế. Trên địa bàn tỉnh có 5 sông chảy qua và có 308 hồ chứa loại lớn, vừa và nhỏ tạo thành các thủy vực lớn giúp cho hệ sinh thái thủy sinh trở nên phong phú và đa dạng. Đặc biệt hồ thủỷ điện Hòa Bình thuộc địa phận 2 tỉnh Hòa Bình và Sơn La có diện tích mặt nước khoảng 16.700 ha, với dung tích chứa trên 9 tỷ m nước. Hồ thuộc địa phận tỉnh Hòa Bình có diện tích mặt nước là 8.890 ha thuộc 4 huyện và 1 thành phố với 19 xã ven hồ. Nguồn lợi thủy sản của hồ phong phú về giống, loài được coi kho tàng quý báu về các loài thủy sinh vật của vùng Tây Bắc. Nơi sinh sống, trú ngụ của nhiều loài thủy sản quý hiểm như cá Dầm Xanh, Anh Vũ, Cá Lăng, Cá Chiên và nhiều loài thủy sản khác.

Những năm qua các hoạt động của con người đã vô tình làm ảnh hưởng đến nguồn lợi thủy sản, trong đó có nguyên nhân cộng đồng chưa nhận thức đầy đủ tầm quang trọng của việc bảo vệ môi trường và nguồn lợi thuỷ sản, trọng tâm là bảo vệ những loài hoang dã, quý hiếm đang có nguy cơ tuyệt chủng. Mặt khác do sức ép của việc tăng dân số, số lượng người, phương tiện, ngư cụ tham gia khai thác thuy sản ngày càng tăng. Để thu được sản phẩm người dân đã dùng mọi hình thức, đủ loại ngự cụ kể cả các loại phương tiện cấm có tính hủy diệt để đánh bắt cá do vậy nguồn lợi thủy sản đã bị giảm sút cả về sản lượng cũng như giống loài. Ngoài ra việc đô thị hóa vùng ven sông, hồ với tốc độ nhanh, chất lượng nguồn nước bị suy giảm do xả trực tiếp từ hoạt động kinh tế và nước thải sinh hoạt từ các khu dân cư chưa qua xử lý cũng gây ô nhiêm và kéo theo dịch bệnh ảnh hưởng đến nguồn lợi thủy sản.

Để chung tay bảo vệ, tái tạo và phát triển nguồn lợi thủy sản lưu vực sông Đà, các cấp, các ngành cần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và thực thi pháp luật thông qua các chương trình đào tạo, tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ trong công tác thực thi pháp luật về bảo vệ nguồn lợi thủy sản; xây dựng các văn bản quản lý nhà nước, hướng dẫn kỹ thuật về bảo vệ, tái tạo và phát triển nguồn lợi thủy sản; đầu tư, nâng cấp hệ thông cơ sở vật chất phục vụ công tác thực thi pháp luật về bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Đồng thời, tăng cường sự phối hợp liên ngành, liên tỉnh bằng cách: xây dựng quy chế phối hợp liên ngành, liên tỉnh trong bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản, trong đó có nội dung về chia sẻ thông tin; trao đổi kinh nghiệm; cơ chế phối hợp để giải quyết các vấn đề chung. Xây dựng và triển khai kê hoạch thực hiện quy chế phối hợp liên ngành, liên tỉnh định kỳ hằng năm.

 Đối với công tác tổ chức sản xuất khuyến khích, thu hút các thành phần kinh tế tham gia tổ chức lại sản xuất nuôi trồng, khai thác thủy sản theo chuỗi gia trị, mô hình liên kết, hợp tác, trong đó doanh nghiệp thu mua, chế biến, tiêu thụ đóng vai trò hạt nhân liên kết và tổ chức chuỗi nhằm giảm giá thành sản xuất và tăng thu nhập cho người dân. Hình thành các tổ chức cộng đồng trong khai thác, nuôi trồng thủy sản để vừa hỗ trợ sản xuất vừa tham gia bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Thành lập tổ chức cộng đồng đồng quản lý trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản, giao quyền quản lý, khai thác tiềm năng mặt nước cho các tổ chức cộng đồng; đánh giá khả năng cho phép khai thác của nguồn lợi thủy sản và sức tải sinh học của vùng nước được giao quản lý để xác định số lượng tàu cá, cơ cấu nghề nghiệp khai thác thủy sản, số lượng, quy mô lồng bè nuôi trồng thủy sản phù hợp. Đồng thời, xây dựng các mô hình bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản kết hợp với phát triển du lịch sinh thái nhằm nâng cao nhận thức và đem lại lợi ích kinh tế cho cộng đồng, thu hút sự tham gia rộng rãi của các ngành vào công tác bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản.

Trong đó, cần tập trung vào một số giải pháp trọng tâm như: Tiếp tục thực hiện những chính sách hiện có để bảo vệ, tái tạo và phát triển nguồn lợi thủy sản lưu vực sông Đà khu vực hồ Hòa Bình. Tăng cường triển khai Chỉ thị số 01/1998/CT-TTg ngày 02/01/1998 của Thủ tướng Chính phủ về việc nghiêm cấm sử dụng chất nổ, xung điện, chất độc để khai thác thủy sản; Chỉ thị số 19/CT-TTg ngày 30/7/2014 của Thủ tướng Chính phủ về việc tiếp tục đẩy mạnh triển khai thực hiện Chỉ thị số 01/1998/CT-TTg. Bên cạnh đó, tiếp tục triển khai các chương trình, đề án, dự án đã được phê duyệt để đẩy mạnh công tác bảo vệ, tái tạo và phát triển nguồn lợi thủy sản.

Khuyền khích chuyển đổi một số nghề khai thác sử dụng ngư cụ có tính chất tận diệt nguồn lợi thủy sản: Hỗ trợ vốn, ưu đãi tín dụng để mua sắm, chuyển đổi ngư cụ khai thác thân thiện với môi trường; Hỗ trợ vật tự đầu vào, ưu đãi tín dụng đối với hộ gia đình, cá nhân chuyển đổi từ nghề khai thác sang nuôi trồng thủy sản. Thu hút sự tham gia của các thành phần kinh tế trong phát triển sinh kế bền vững gắn với bảo vệ nguồn lợi thủy sản và môi trường sống của các loại thủy sản.

Về khoa học, công nghệ, thực hiện việc gắn kết với các Cơ sở nghiên cứu để tổ chức thực hiện nghiên cứu, chuyên giao công nghệ, kỹ thuật, quy trình sản xuất phù hợp với điệu kiện của địa phương nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất thủy sản, tăng thu nhập cho người dân, giảm áp lực lên nguồn lợi thủy sản. Trong nuôi trồng thủy sản, nghiên cứu, hoàn thiện, chuyển giao quy trình sản xuất giống, nuôi lồng bè, đặc biệt là các loài bản địa, quý, hiếm, có giá trị kinh tế cao ở hồ chứa và trên sông; xây dựng thành công mô hình nuôi lông cá Chình bông, chạch châu và cá Chày mặt đỏ trên hồ Hòa Bình; ứng dụng công nghệ nuôi cá bằng lồng HDPE trên sông, hồ chứa nhằm giảm ảnh hưởng từ việc xả lũ của thủy điện. Trong khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản, tổ chức điều tra, đánh giá nguồn lợi thủy sản theo chuyên đề đối với các giống loài thủy sản bản địa, quý, hiếm, có giá trị kinh tế cao; xác định và lập bản đồ các khu vực tập trung sinh sản, khu vực thủy sản còn non tập trung sinh sống để tể chức khoanh vùng bảo vệ, thiết lập khu bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Nghiên cứu sinh sản nhân tạo, ương nuôi loài thủy sản quý hiểm để thả tái tạo, bổ sung nguồn lợi thủy sản ở hồ chứa và trên sông như cá chày mắt đỏ; Nghiên cứu chuyên đôi mô hình sinh kế phù hợp cho cộng đồng ngư dân chuyên từ nghề khai thác nhỏ lẻ, thủ công ảnh hưởng xấu đến nguồn lợi thủy sản sang các nghề phù hợp như nuôi trồng thủy sản, dụ lịch sinh thái. Đăng ký bảo hộ chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm khai thác, nuôi trồng thủy sản trên sông Đà…/.