Địa lý tự nhiên

Địa lý tự nhiên Thành phố Hòa Bình

15/12/2009 17:00

Thị xã Hòa Bình ở toạ độ địa lý 20o30’- 20o50’ vĩ bắc và 105o15’-105o25’ kinh đông, cách Hà Nội khoảng 76 km về phía tây. Ranh giới thị xã phía bắc giáp huyện Thanh Sơn (tỉnh Phú Thọ), phía đông giáp các huyện Kỳ Sơn và Kim Bôi, phía nam giáp huyện Cao Phong, phía tây giáp huyện Đà Bắc. Tổng diện tích tự nhiên của thị xã là 133 km2 (chiếm 2,9% diện tích toàn tỉnh), dân số trung bình là 80.920 người (chiếm 10,2% dân số toàn tỉnh), mật độ dân số là 608 người/km2 (lớn gấp 3,9 lần so với mật độ dân số toàn tỉnh)

Thị xã Hoà Bình có địa hình núi chiếm ưu thế (chiếm 75% diện tích tự nhiên), phân bố bao quanh và ôm trọn khu vực trung tâm. Phần chuyển tiếp là kiểu địa hình đồi, có độ cao trung bình 100 - 150 m. Tiếp đến là phần trung tâm thị xã, có địa hình tương đối bằng phẳng, thuận lợi cho việc xây dựng và phát triển đô thị.

Thị xã Hòa Bình có khí hậu nhiệt đới gió mùa, mùa đông bắt đầu từ tháng 11 năm trước đến tháng 2 năm sau, mùa hè từ tháng 3 đến tháng 10. Mưa tập trung chủ yếu ở các tháng 7, 8, 9, lượng mưa trung bình năm đạt 1.846 mm. Nhiệt độ trung bình là 23oC.

Lớp vỏ thổ nhưỡng ở thị xã đa dạng cả về cấu trúc, thành phần và tính chất. Dựa vào điều kiện hình thành, có thể phân biệt được hai nhóm đất: thủy thành (hình thành từ bồi tụ phù sa sông, suối) và địa thành (hình thành từ đá gốc). Hầu hết các loại đất đều phù hợp với việc phát triển các loại cây thực phẩm, cây công nghiệp, cây ăn quả, cây lâm nghiệp, như: đậu tương, dứa, cam, chè... Trong tổng số 13.291,36 ha diện tích tự nhiên, đất nông nghiệp có 1.541,09 ha, chiếm 11,59% và đất lâm nghiệp có 4.757,62 ha, chiếm 35,79%.

Đoạn sông Đà dài 23 km chảy qua thị xã là nơi xây dựng Nhà máy thuỷ điện Hoà Bình, cung cấp một nguồn thủy điện dồi dào với công suất gần 2 triệu kw/h, điều tiết nước cho sản xuất, chống lũ cho đồng bằng sông Hồng vào mùa mưa, đồng thời cũng tạo ra cho nơi đây một cảnh quan đẹp. Ngoài sông Đà, ở thị xã Hoà Bình còn có hai con suối lớn: suối Cầu Đen và suối Đúng, là tiềm năng để phát triển nghề nuôi trồng thủy sản, hàng năm có thể cung cấp hàng trăm tấn cá và nhiều loại thủy sản khác.

Nguồn nước ngầm của thị xã cũng rất phong phú. Mực nước ngầm trung bình là 10 m, riêng khu vực dọc hai bờ sông Đà, mực nước xuống đến 40 - 50 m. Khai thác lượng nước ngầm này có thể đảm bảo đủ nhu cầu nước sinh hoạt cho nhân dân.

Diện tích rừng của toàn thị xã là 4.753,67 ha, trong đó có 1.764,69 ha rừng tự nhiên và 2.988,98 ha rừng trồng.

Trên địa bàn thị xã còn có những danh thắng và di tích lịch sử nổi tiếng như:
- Nhà máy thuỷ điện Hoà Bình: Có tổng công suất 1.920MW (chiếm 1/3 tổng sản lượng điện trong cả nước), là một công trình quan trọng của đất nước, vừa làm nhiệm vụ cung cấp điện, vừa làm nhiệm vụ chống lũ cho đồng bằng Bắc Bộ. Đây là công trình có ý nghĩa to lớn đối với quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Nhà máy thuỷ điện Hoà Bình còn hấp dẫn khách du lịch bởi sự hoành tráng, đồ sộ trong kiến trúc, có diện tích mặt hồ rộng lớn làm nên quần thể kiến trúc - văn hoá - xã hội.
- Động Tiên Phi: Nằm ở đồi Thúc, xóm Gai, xã Hoà Bình, thị xã Hoà Bình. Đây là kiệt tác của thiên nhiên vừa mang vẻ huyền bí lại vừa gần gũi. Khu di tích gồm có hai động: động ngoài và động trong. Ngoài những dải nhũ đá với hình dáng kỳ lạ còn có những bức tượng Phật, chuông đồng,... đem lại cho con người những giây phút đắm chìm trong sự kỳ diệu của tạo hoá.
- Nhà tù Hoà Bình: Là di tích lịch sử cách mạng ghi dấu ấn thời kỳ đấu tranh giành độc lập của dân tộc, cũng là nơi ghi lại tội ác dã man của bọn thực dân, hiện nay thuộc phường Tân Thạnh, thị xã Hoà Bình.
- Tượng đài Anh hùng Cù Chính Lan: Là công trình tưởng niệm tinh thần chiến đấu dũng cảm của Anh hùng Cù Chính Lan một mình dùng lựu đạn tiêu diệt xe tăng của giặc Pháp.